ადმინისტრაცია
სამეცნიერო საბჭო
როგორ მოხვიდეთ
მოკლე ისტორია
სიახლე
ფოტო ალბომი
კვლევების თემატიკა
მიმდინარე საგრანტო
     პროექტები

პუბლიკაციები
რეალური კრისტალების
     ფიზიკა

   - დანადგარები და
           პარამეტრები

   - კვლევები
დაბალი ტემპერატურების
     ფიზიკა

   - დანადგარები და
           პარამეტრები

   - კვლევები
მაგნიტური სისტემების
     ფიზიკა

   - დანადგარები და
           პარამეტრები

   - კვლევები
ქიმიური ტექნოლოგიები
   - კვლევები
   - კვლევები

          

კონდენსირებულ გარემოთა ფიზიკის
განყოფილება

რეალური კრისტალების ფიზიკა


ჯგუფის ხელმძღვანელი
ვახტანგ კვაჭაძე, ფ.-მ. მეცნ. დოქტ.
     ტელ: +(995 32) 239 79 24
     ელ-ფოსტა: vkvachadze@aiphysics.ge
                             vkvachadze@yahoo.com

საფოსტო მისამართი
ე. ანდრონიკაშვილის სახ. ფიზიკის
ინსტიტუტი
0177 თბილისი, თამარაშვილის ქ. 6
კვლევების მიმართულება

რეალური კრისტალების ჯგუფი არის მემკვიდრე მყარი სხეულების ფიზიკის განყოფილებისა, რომელიც ფიზიკის ინსტიტუტის დაარსებისთანავე ჩამოყალიბდა. მის ინტენსიურ განვითარებას მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ბირთვული რეაქტორის შექმნამ საქართველოში (1959 წ.). 1962 წლისათვის უკვე მყარი სხეულების ფიზიკის განყოფილებასთან ერთად არსებობდა დაბალტემპერატურული რადიაციული მასალათმცოდნეობის განყოფილება. ამ განყოფილებების დამსახურებაა ის, რომ შემდგომში (1973 წ.) საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიაში შეიქმნა მყარი სხეულების რადიაციული ფიზიკის საპრობლემო საბჭო (თავმჯდომარე – ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი ე. ანდრონიკაშვილი), ხოლო მისი ბაზური ინსტიტუტის ფუნქციები დაეკისრა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტს.

მყარი სხეულების ფიზიკის განყოფილებაში უმთავრესად შეისწავლებოდა მყარი სხეულების სამოდელო სისტემების – იონური კრისტალების ის ფიზიკური თვისებები, რომელიც განსაკუთრებით მგრძნობიარეა მიკროსტრუქტურის ცვლილების მიმართ. მიზანი: რადიაციული დეფექტების ტიპისა და ბუნების, და მათი როლის დადგენა კრისტალის სახეშეცვლილი (ახალი) თვისებების ჩამოყალიბებაში. ცხადია, ამ ფუნდამენტურ კვლევას ყოველთვის ახლდა პრაქტიკული ინტერესიც.

რადიაციული დეფექტების გამოსავლენად და კვლევის მიზნით შეისწავლებოდა ოპტიკური შთანთქმისა და გამოსხივების სპექტრები, კინეტიკური მოვლენები (ელექტროგამტარობა, დაბალტემპერატურული ფონონური სითბოგამტარობა), დინამიკური მოვლენები (IR სპექტროფოტო–
მეტრია, დაბალტემპერატურული სითბოტევადობა), მექანიკური თვისებები, მაგნიტური რეზონანსი (ეპრ), ელექტრონული მიკროსკოპია.

შეიქმნა კვლევის ორიგინალური მეთოდები, რომელთა შორის ერთ–ერთი მნიშვნელოვანია სხვადასხვა გარე ველების კომბინირებული მოქმედება კრისტალებზე. სწორედ მათზე რადიაციული და მექანიკური ველების ერთდროული ზემოქმედებით (დენადობის ზღვარის ფარგლებში!) განხორციელდა მთელი რიგი ახალი მოვლენების დაკვირვება. ასე მაგალითად, მიღებული იქნა იმ დროისთვის მოულოდნელი შედეგი: მაიონებელი რადიაციისა და მექანიკური ძაბვის ერთდროული მოქმედების პირობებში კრისტალის სიმტკიცის ანიზოტროპულ ზრდასთან ერთად მიიღწევა მისი პლასტიური თვისებების შენარჩუნება–გაუმჯობესება – პლასტიფიკაციის ეფექტი. შემდგომში სწორედ ამ მეთოდის საფუძველზე შეიქმნა ოთახის ტემპერატურაზე არამდგრადი ანიზოტროპიული ლაზერული ცენტრების სტაბილიზაციის ორიგინალური მეთოდი.

დაბალტემპერატურული რადიაციული მასალათმცოდნეობის განყოფილებაში დამუშავდა და შეიქმნა ბირთვული რეაქტორის უნიკალური კრიოარხები, რომლებშიც საკვლევ ობიექტთა (ლითონები, სხვადასხვა შენადნობები) დასხივება და შიგაარხული გაზომვები წარმოებდა უშუალოდ ბირთვული რეაქტორის აქტიურ ზონაში ტემპერატურათა ფართო დიაპაზონში (10 – 400 K).

ამ განყოფილებების მესვეურობით ჩატარდა საერთაშორისო სკოლები მყარი სხეულების რადიაციულ ფიზიკაში (თელავი, 1965 წლის ოქტომბერი და თბილისი, 1973 წლის ოქტომბერი) და XV საკავშირო სიმპოზიუმი კრისტალების ლუმინესცენციაში (თბილისი, 1966 წლის ნოემბერი).